Agile begint met het loslaten van alle (schijn)zekerheden

 
14 juli 2020

INTERVIEW HAN IN ’T VELD, CEO NETROM

Als je een product door een externe partij laat maken, is het ‘gezond-verstand-ondernemerschap’ dat je vooraf wilt weten hoelang dat gaat duren, en wat het precies gaat kosten. Agile softwareontwikkeling speelt in op de behoefte om tussentijds te kunnen bijsturen op het eindresultaat. 

Han in ’t Veld, CEO NetRom Software over agile softwareontwikkeling: “Negen van de tien projecten die wij uitvoeren, vinden plaats op basis van de agile-methodiek. De enige uitzondering is wanneer de klant beslist voor een fixed price/fixed date te willen gaan. Alleen bij kleine projecten – denk aan een doorlooptijd van bijvoorbeeld zes tot acht weken – kunnen we kiezen voor een project zonder agile. Deze kwestie speelde vooral in de begintijd van ons bestaan en nu met name in situaties waarbij we rechtstreeks aan eindgebruikers leveren: partijen die de software dus binnen de eigen organisatie gebruiken. Deze opdrachtgevers willen vaak geen ‘open einde’. Dat wordt vaak ingegeven door een gebrek aan ervaring met uitbesteden. Men is bang om de grip op de kosten te verliezen. Ook wanneer een project is dichtgetimmerd, en dus niet onderhevig is aan ‘scope creep’, proberen we het intern in een agile-vorm te gieten.”  

Agile softwareontwikkeling

Han in ’t Veld

Agile softwareontwikkeling

Actief ondersteunen 

“Voor onze ideale doelgroep is agile gesneden koek. We mikken zelfs op een markt waar onze klanten met meerdere leveranciers naast elkaar werken. Daarom hebben we ons ook verder gespecialiseerd in Nexus, de agile-methodiek waarbij je de output van meerdere scrum teams integreert. Een Nexus team, dat zelf ook als een agile team is opgebouwd, kan tot ongeveer tien verschillende ontwikkelteams aansturen. We gaan ervan uit dat een nieuwe klant een beeld heeft van de functionele eisen van het gewenste eindproduct. Ook vinden we het fijn als de klantorganisatie een projectmanager of een product owner heeft aangesteld waarmee wij kunnen samenwerken. Vooral bij kleinere bedrijven komen we tegen dat deze functie niet is ingevuld of dat iemand deze rol er tijdelijk even ‘bijneemt’.”

“In die gevallen proberen we de klant actief te ondersteunen, bijvoorbeeld bij het opstellen van de stories of epics, de grotere user stories. Een enkele keer geven we de klant het nadrukkelijke advies om een ervaren outsider in te huren die het ontwikkeltraject kan begeleiden – dat kun je dan zien als voorwaarde van NetRom om van start te gaan. Anders lopen we het risico dat er geen goed beeld bij de klant is over de functionaliteit en hoe de IT-omgeving op hoofdlijnen in elkaar zit. Wij spelen geen grote rol in het opstellen van de businessanalyse of van requirements. De klant moet in staat zijn uit het eigen brein te destilleren wat de benodigde functionaliteit is; we kunnen daar hoogstens in assisteren.” 

Van twee kanten investeren  

“Tijdens het onboardingtraject leggen we ook uit aan minder ervaren klanten dat bij agile softwareontwikkeling niet alles vanzelfsprekend goed gaat. Je moet aan beide kanten investeren om het aan de praat te krijgen. Gedurende de eerste weken besteden we daar extra aandacht aan. Soms ontbreekt het draagvlak op de werkvloer voor nearshore inhuur van bepaalde competenties en capaciteiten. Daarom zijn we een voorstander van intensief contact aan het begin van het traject. Bij voorkeur halen we de mensen van de opdrachtgever naar Roemenië en investeren we in extra managementcommunicatie over de organisatie van het ontwikkeltraject. Bij uitbesteden van agile softwareontwikkeling is de samenwerking vaak wat formeler als het gaat om procedures, documentatie en verslaglegging. Het afwikkelen van een sprint inclusief gedetailleerde voorbereiding is ook belangrijk, maar wat ons betreft draagt ook met regelmaat stilstaan bij the bigger picture bij aan het succes.”  

Balans

“Bij klanten die ruime ervaring met agile softwareontwikkeling hebben opgedaan, krijgen we als ontwikkelaar een product owner toegewezen vanuit onze opdrachtgever, waar we intensief en dagelijks mee samenwerken. Het gebrek aan functiescheiding – het onderscheid tussen de rollen van product ownerscummaster, uitvoerend team en de controlerol – zie je vooral bij kleinere organisaties. Dan kan de eigenaar bijvoorbeeld budgetverantwoordelijk zijn. In de scrum-methodiek zit geen mechanisme waarin alles van tevoren bepaald wordt, dus is er ook geen (schijn)zekerheid over doorlooptijd en budget. Normaal gesproken is dit een onderdeel van de rol van de product owner. Als die rol niet goed is ingevuld, begeleiden we de klant in het bewaken van de balans tussen budgetbewaking en productontwikkeling. De ene sprint levert nu eenmaal meer zichtbare functionaliteit op dan de andere sprint. Ook proberen we hier in de sprintverdeling rekening mee te houden. Er wordt in dat geval ook een sterker onderscheid gemaakt tussen verticale stories – de use cases, los van technologiecomponenten – en de horizontale stories, die meer gebaseerd zijn op architectuuronderdelen zoals databases, security, middleware, userinterface.”  

Toegevoegde waarde kennen  

“Het goed functioneren van de samenwerking in agile heeft vooral te maken met wederzijds vertrouwen. Zonder dat komt agile niet of niet goed van de grond. Agile softwareontwikkeling is daarentegen erg geschikt om de output van een developer op de voet te volgen en te beoordelen. Iedere sprintoplevering kun je beschouwen als een soort tussentijdse acceptatietest. Je zou kunnen zeggen dat agile begint met het loslaten van alle (schijn)zekerheden. De controle zit juist op andere punten: de aanwezigheid van een goede product owner, en weten wat de toegevoegde waarde moet zijn van een stuk software binnen de organisatie.” 

NetRom Software is een Nederlandse IT-dienstverlener gespecialiseerd in softwareontwikkeling, onderhoud en quality assurance. Het delivery center van NetRom ligt in Craiova, Roemenië. Bij NetRom werken circa 350 medewerkers. Naast independent software vendors heeft NetRom verschillende grote eindgebruikers als klant, waaronder LOI, Connexxion en VodafoneZiggo.